Vrijdag 7 augustus 2026
De Nederlandse publieke radio verliest twee bijzondere zenders. NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio verdwijnen.
Daarmee komt een einde aan twee radiokanalen met ieder een eigen geschiedenis. De NPO noemt financiële keuzes en de noodzakelijke bezuinigingen als reden.
De beslissing raakt vooral luisteraars die juist buiten de standaardformats zoeken.
Dat maakt deze ontwikkeling opvallend in een tijd waarin het aanbod van online radio, DAB+ en internetradio juist steeds groter wordt.
NPO schrapt twee bijzondere radiokanalen
De NPO maakte eerder bekend te willen stoppen met NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio. In april 2026 gaf minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap definitief toestemming voor de beëindiging.
Volgens de NPO zijn beide zenders uniek binnen het publieke audiolandschap.
Dat klinkt bijna als een compliment.
Alleen wordt een uniek kanaal vervolgens wel gewoon opgeheven.
NPO Soul & Jazz richtte zich op soul, jazz en aanverwante muziek. NPO Campus Radio bood ruimte aan nieuwe radiomakers en talent.
Twee verschillende functies dus.
Toch verdwijnen ze allebei.
Van Concertzender naar NPO Soul & Jazz
De geschiedenis van NPO Soul & Jazz gaat veel verder terug dan de naam doet vermoeden.
De wortels liggen bij de Concertzender. Die Amsterdamse non-profitorganisatie werd in 1984 opgericht.
In 1993 kreeg de Concertzender landelijke kabeldekking.
De organisatie bleef zelfstandig, maar kwam later in een ingewikkelde positie terecht. Bij een reddingsactie werd het kabelpakket uiteindelijk door de NPO overgenomen.
In 2004 kwam daar verspreiding via de digitale ether bij.
De geschiedenis van radio is daarmee ook een geschiedenis van techniek.
Van middengolf naar FM.
Van kabel naar DAB+.
En inmiddels naar internetradio luisteren, waarbij een smartphone voldoende is om vrijwel iedere zender ter wereld te ontvangen.
Radio 6 maakte plaats voor NPO Soul & Jazz
Vanaf 2006 veranderde de NPO de programmering van de Concertzender steeds verder.
Eigen programma’s kregen meer ruimte.
Dat gebeurde onder de naam Radio 6.
Radio 6 werd later opgeheven. In 2016 verdween de zender als zelfstandig radiokanaal.
De muziek en cultuur zouden echter behouden blijven binnen andere publieke kanalen.
NPO Soul & Jazz werd vervolgens een belangrijk onderkomen voor die muzikale traditie.
Nu verdwijnt ook dat kanaal.
Voor liefhebbers van soul muziek betekent dat opnieuw een verandering binnen het Nederlandse radiolandschap.
Soul en jazz verdwijnen niet volledig
De NPO benadrukt dat soul- en jazzmuziek niet volledig verdwijnen.
De muziek krijgt volgens de NPO onder meer meer ruimte binnen het toekomstige NPO BLEND.
Daarnaast komt de NTR met een dagelijkse jazzpodcast.
Dat betekent echter iets anders dan een eigen radiokanaal.
Een themakanaal heeft een eigen identiteit.
Een playlist of podcast is onderdeel van een ander aanbod.
Voor luisteraars die bewust voor een bepaalde zender kiezen, maakt dat verschil.
Campus Radio begon als KX Radio
Ook NPO Campus Radio heeft een opvallende geschiedenis.
Het verhaal begint in 2005.
Een groep vrijwillige radiomakers begon toen met KX Radio. Het was een formatvrije internetstream met veel verschillende stemmen en programma’s.
Onder de makers zaten aanvankelijk ook bekende stemmen die eerder bij 3FM actief waren.
In 2011 werd KX Radio onderdeel van de AVRO.
Daarmee veranderde de functie.
De zender ontwikkelde zich steeds meer tot een platform voor nieuw radiotalent.
Van internetexperiment naar talentenopleiding
Campus Radio kreeg uiteindelijk een bredere functie binnen de NPO.
Niet langer alleen 3FM-talent stond centraal.
Ook toekomstige makers voor andere NPO-radiozenders konden ervaring opdoen.
Dat is misschien wel het meest opmerkelijke onderdeel van de geschiedenis.
Een klein internetexperiment groeide uit tot een kweekvijver voor radiotalent.
Nu moet die functie opnieuw worden ingericht.
De NPO wil beginnende makers meer ruimte geven via NPO Luister.
Volgens de NPO kunnen zij daar onder meer live gaan streamen.
De klassieke radiozender verdwijnt dus.
De opleiding verhuist naar een digitaal platform.
Radio wordt daarmee steeds minder een frequentie en steeds meer een digitale dienst.
DAB+ verliest opnieuw een stukje diversiteit
Beide zenders waren beschikbaar via DAB+ binnen het frequentiegebied van de NPO.
Dat betekent dat niet alleen een internetstream verdwijnt.
Ook een stukje van de digitale ether wordt leger.
DAB+ werd juist gepresenteerd als techniek waarmee luisteraars meer keuze zouden krijgen.
De technologie maakt meer kanalen mogelijk.
Maar capaciteit is niet hetzelfde als diversiteit.
Je kunt tientallen kanalen aanbieden en toch uiteindelijk vooral dezelfde muzikale smaken bedienen.
Wie de ontwikkeling van digitale radio interessant vindt, kan ook onze achtergrond over de geschiedenis van internetradio lezen.
Daarin zie je hoe radio langzaam veranderde van een apparaat in de huiskamer naar een dienst die overal beschikbaar is.
En dan is er nog de kabel
Opvallend is dat ook de kabeldekking van beide NPO-kanalen verdwijnt.
De NPO is niet van plan die ruimte zelf opnieuw in te vullen.
In theorie kunnen andere partijen zich bij kabelaanbieders melden.
Daarmee ontstaat een interessante situatie.
Een kanaal verdwijnt.
De frequentiecapaciteit blijft bestaan.
Maar iemand moet vervolgens besluiten wat ervoor terugkomt.
Vorig jaar gebeurde iets vergelijkbaars met het kabelpakket van Classicnl. Dat werd overgenomen door Alleen Klassiek.
De vraag is daarom niet alleen welke zenders verdwijnen.
De vraag is ook wie de vrijgekomen ruimte gaat gebruiken.
Radio is veranderd, maar luisteraars zijn gebleven
Wie radio alleen als FM ziet, mist een groot deel van de ontwikkeling.
De afgelopen decennia veranderde vrijwel alles.
Eerst kwamen kabel en satelliet.
Daarna internetstreams.
Vervolgens DAB+.
Tegenwoordig luisteren mensen via smartphones, slimme speakers, computers en auto’s.
Onze eigen pagina over de geschiedenis van muziek luisteren laat zien hoe groot die verandering is geweest.
Toch blijft één ding hetzelfde.
Mensen willen muziek horen die bij hun smaak past.
Daarom blijven gespecialiseerde zenders belangrijk.
Juist daarom is het verdwijnen van nichezenders opvallend
NPO Soul & Jazz had een duidelijke doelgroep.
Campus Radio had een duidelijke functie.
Dat maakt ze misschien minder geschikt voor massale luistercijfers.
Maar een publieke omroep hoeft niet uitsluitend datgene te bieden wat commercieel al overal verkrijgbaar is.
Juist daar ligt traditioneel een belangrijke publieke taak.
Het argument dat bezuinigingen noodzakelijk zijn, valt uiteraard te begrijpen. De NPO zegt zelf dat structurele financiële beperkingen tot scherpe keuzes dwingen.
Maar iedere bezuiniging is uiteindelijk ook een politieke keuze.
Wie iets schrapt, kiest ervoor iets anders te behouden.
Dat geldt ook voor radio.
Florida Radio kiest voor muziek met een eigen gezicht
Daarmee wordt het belang van kleinere radiostations alleen maar groter.
Terwijl grote mediabedrijven hun aanbod stroomlijnen, kunnen kleinere stations zich juist richten op specifieke luisteraars.
Florida Radio Rotterdam kiest bijvoorbeeld nadrukkelijk voor muziek uit verschillende decennia.
Van jaren 80 muziek tot disco en dance classics.
Ook programma’s als Back to the 80’s laten zien dat radio nog steeds meer kan zijn dan een playlist met de meest afgespeelde nummers.
Radio kan herinneringen oproepen.
Radio kan nieuwe muziek laten ontdekken.
Radio kan bovendien gewoon een stem hebben.
Dat laatste lijkt in het huidige medialandschap soms bijna een revolutionair concept.
Decennia radiogeschiedenis verdwijnen stilletjes
Met het verdwijnen van NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio verdwijnen niet alleen twee namen uit een zenderlijst.
Er verdwijnen ook programma’s, stemmen, routines en een stukje radiocultuur.
De NPO zegt dat de functies elders worden voortgezet.
Dat zal deels zeker gebeuren.
Maar een eigen radiokanaal vervangen door een podcast, playlist of streamingfunctie is niet helemaal hetzelfde.
Een radiostation heeft een identiteit.
Een zender heeft continuïteit.
Een luisteraar weet wat hij krijgt, maar wordt soms ook verrast.
Precies daarin zit de kracht van radio.
De toekomst van radio is digitaal, maar niet automatisch beter
De techniek maakt tegenwoordig bijna alles mogelijk.
Je kunt wereldwijd luisteren.
Een eigen internetradio beginnen.
Een podcast maken.
Een livestream starten.
Via DAB+ tientallen kanalen ontvangen.
Toch betekent meer techniek niet automatisch meer radiodiversiteit.
Soms verdwijnen juist de kanalen die een eigen geluid hadden.
Dat is de paradox.
Radio wordt technisch steeds rijker.
Het aanbod kan daardoor inhoudelijk juist armer worden.
NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio verdwijnen.
Hun functies krijgen mogelijk een nieuw digitaal onderkomen.
Maar voor de liefhebbers blijft vooral één ding hangen:
weer twee herkenbare radiokanalen minder.
En zo verdwijnt stukje bij beetje radiogeschiedenis.
Niet met veel lawaai.
Niet met een laatste grote uitzending voor een miljoenenpubliek.
Maar gewoon door een besluit op papier.
Dat is misschien wel het meest typerende aan moderne radio.
Zelfs het einde van een tijdperk past tegenwoordig in een spreadsheet.
Bronnen
De NPO bevestigde eerder het voornemen om NPO Soul & Jazz en NPO Campus Radio te beëindigen. De minister van OCW gaf in april 2026 definitieve goedkeuring voor de beëindiging.
Bron: NPO / BM / Rijksoverheid